De laatste blog alweer… de tijd gaat te snel…

Het wisselvallige weer houdt aan, maar we hebben nog 3 volle dagen en daar gaan we alles uithalen.

Op maandag houden we het bij het gewone dagelijkse ritme, maar zelfs dat is voor ons zo anders dan thuis, dat we er volop van genieten.  Wakker worden met die typische geluiden die we zo gaan missen, strandwandeling met de honden, ontbijt klaarmaken…  Robbie werkt vandaag verder aan de tafel, Iris moet ze achteraf alleen nog van een laagje verf voorzien.  Ik hang nog wat extra kerstversiering op en maak ’s avonds voor het eerst yucca klaar.  We hebben deze aardappelachtige wortelgroente al eerder gegeten in Costa Rica en dat viel zeer in de smaak.  Yucca’s smaken niet alleen naar aardappelen, je maakt ze ook op dezelfde manier klaar: je kan ze koken, stomen, pureren, bakken, of er zelfs frietjes van maken.  Lekker en gezond!

In de namiddag brengt Iris ons naar Cahuita.  Daar begint op het strand een korte trail die je naar natuurlijke zwembaden brengt.  We spreken af dat ze ons na een uurtje of twee weer komt ophalen, ze heeft zelf intussen nog een aantal dingen te doen.  We volgen de trail maar wanneer we aankomen bij de natuurlijke baden blijken we het verkeerde moment gekozen te hebben.  Op de foto’s die Iris ons liet zien zagen we prachtige poelen met helder water waar je heerlijk in kan relaxen met zicht op zee.  Helaas zijn de poelen door de vele regen van de afgelopen dagen, en het hoogtij, veranderd in onaantrekkelijke diepe bruine plassen.  De bodem is van scherp koraal dus zelfs als je toch een duik zou willen nemen, is dat geen goed idee omdat je niet kan zien waar je loopt, en je je flink zou kunnen bezeren.  Dit is dus iets voor een andere keer.  We installeren ons dan maar even op het strand en nemen een drankje bij de reggae bar, waar Iris ons later weer komt ophalen.

Dinsdag hebben we een volle dag gepland: Iris heeft Carol gevraagd om voor de honden te zorgen vandaag, zodat ze een hele dag met ons mee kan gaan.  ’s Ochtends rijden we naar Puerto Viejo, waar we het Jaguar Rescue Center gaan bezoeken.  In 2013 en 2014 hebben we hier gewerkt als vrijwilligers en in 2017 hebben we het Center nog eens bezocht.  We hadden toen kalenders gemaakt en verkocht en hebben de opbrengst persoonlijk bezorgd.  

Zelfs toen zagen we al hoe hard het project veranderd en gegroeid was.  Nu, nog eens 7 jaar later, en 10 jaar nadat we er zelf voor het laatst werkten, is het ontploft, maar in de goede zin.  

De meeste mensen die we er kenden, ook de lange termijn vrijwilligers, zijn inmiddels vertrokken.  We kennen enkel Encar nog, de oprichtster, en Elena.  Elena woont in Puerto Viejo en was destijds vrijwilliger, maar heeft inmiddels een verantwoordelijke functie gekregen.  Dankzij haar krijgen we de tour gratis.  Aangekomen bij het center kunnen we onze ogen niet geloven.  Grote groepen mensen staan te wachten tot de tour begint, er is een giftshop die druk bezocht wordt, een snackbar, en veel meer vrijwilligers en vaste medewerkers.  

Elena heeft het druk, maar ze begroet ons hartelijk en vertelt ons over alle veranderingen, die het center zonder twijfel ten goede komen.  Het JRC krijgt nog steeds geen enkele financiële steun van de overheid, maar dankzij de groei van het project komen er meer en meer betalende toeristen en op die manier kunnen er veel meer dieren behandeld worden en uiteindelijk ook vrijgelaten worden.  

En dit gebeurt ook effectief: we informeren naar een aantal dieren die we ons herinneren: Mitchi?  Vrijgelaten!  Manina?  Vrijgelaten!  Othello?  Vrijgelaten!  En de lijst gaat door…  Er zijn een aantal enkelingen die voor altijd in het center zullen blijven omdat ze om bepaalde redenen niet meer kunnen overleven in het wild.  Zo is er Papetta, een brulaap met een mentale handicap.  Zij wordt niet langer getoond aan toeristen, maar verblijft in een aparte kooi en gaat geregeld naar het bos met de vrijwilligers.  Er is Pancho, een kaaiman die er ook al was toen wij er 10 jaar geleden werkten.  Pancho was destijds binnengeglipt in de badkamer van een koppel dat op honeymoon was, hij vertoonde huisdiergedrag en achtervolgde mensen als een hondje.  Geen al te best gedrag voor een kaaiman, en je kan je de paniekreacties wel inbeelden!  Pancho heeft een mooie grote vijver in het centrum waar hij vreedzaam samenleeft met een aantal schilpadden, die op zijn rug meevaren en soms zijn eten stelen.  

Nog eentje die we nog kennen is Diabolino, een pracht van een marguay kat die ooit gered werd door Sandro, wijlen de man van Encar.  Toen Sandro de box opende waar het kleine katje inzat haalde het zo fel uit naar Sandro dat de naam Diabolino, verwijzend naar een duiveltje in een doosje, niet ver gezocht was.  Het wilde katje herstelde goed en er werden verschillende pogingen gedaan om hem vrij te laten, maar die mislukten allemaal.  Diabolino bleef terugkomen naar het center en terroriseerde onderweg de omgeving door massamoorden te plegen op de kippen van de bewoners.  Uiteindelijk werd ervoor gekozen om hem dan maar in het center te houden.  Hij zit nu mooi te wezen in een groot verblijf helemaal voor hemzelf, krijgt goed te eten en haalt nog steeds uit naar iedereen die te dicht durft te komen.

En dan is er nog Nerea.  Eén van de slingerapen die we 11 jaar geleden leerden kennen.  Ze was toen jong, schattig en ondeugend.  Ze stal papflessen, haarelastiekjes en fruit… Ze trok aan je haar en je kleren, maar ze kon ook heel lief haar lange armen om je nek slaan en in slaap vallen op je schoot.  Nerea is te gewend aan mensen, ze kan niet vrijgelaten worden, en dus verblijft ze voor altijd hier.  Later tijdens de tour, herkenden we haar in een oogwenk.  Haar snoet wat grijzer, maar ze ziet er gelukkig en gezond uit, dat doet ons plezier.

Om situaties te voorkomen waarbij dieren te menselijk worden en niet meer vrijgelaten kunnen worden, heeft het JRC nu een heel andere strategie.  Toen wij er werkten was er heel veel contact met de dieren, dat contact wordt nu zoveel mogelijk beperkt.  Uiteraard moeten de dieren gevoerd worden, en er wordt nog steeds naar het bos gegaan met de apen voor playtime, maar er wordt waar mogelijk een strikte hands off policy gehanteerd.  Ook foto’s waar mensen samen met dieren opstaan mogen niet meer op social media gepost worden.

drietenige luiaards worden nu uitsluitend opgevangen in La Ceiba, een groot stuk bos in de buurt van Manzanillo.  Dit bos wordt voornamelijk gebruikt om bepaalde dieren vrij te laten, maar omdat de drietenige luiaards (de soort met de Pura Vida glimlach), zo extreem gevoelig zijn aan ziektes, werd recent besloten om ze enkel hier nog op te vangen en te laten herstellen.

Toeristen die de tour doen, mochten vroeger een kijkje nemen in de apenkooi.  Ze werden wel verteld dat ze gewoon moesten blijven staan en zelf geen apen mochten vastgrijpen.  Maar je kan je wel voorstellen dat dat geregeld misging.  Vandaag komt er geen enkele toerist nog in de apenkooi.  Het is allemaal heel anders, maar we staan hier wel helemaal achter.  Van alle dieren die hier binnenkomen, ziek, gewond of moederloos, worden er nu veel meer succesvol vrijgelaten, wat schitterend is!  

Hoewel alles erg veranderd is, herkennen we ook wel heel veel tijdens de tour.  Het JRC is 22000 vierkante meter groot en een groot deel wordt nu achter de schermen gehouden.  Elena stelt voor dat we haar na de tour even opzoeken en dan wil ze ons graag laten zien wat de anderen niet te zien krijgen.

Jammer genoeg zijn zij en Encar na de tour opgeroepen voor een reddingsactie, dus we krijgen hen niet meer te zien.  Alweer een reden om terug te komen, maar we zijn heel blij dat we deze plek, die zoveel voor ons betekent en waar we zoveel mooie herinneringen hebben gemaakt, nog eens bezocht hebben.  

Eén droef momentje: voor de tour begon vertelde Elena ons over de dieren die we gekend hebben.  En toen vertelde ze dat Xai 2 weken geleden overleden is.  Xai was de koningin van het JRC.  Ze was een hert dat vrij in het center rondliep.  Ze volgde mensen overal, stal takken en bladeren uit je kruiwagen als je aan het werk was, gooide je hark om, kwam aan je benen likken…  ze was enorm graag gezien door zowel vrijwilligers als toeristen.  Omdat ze ook nooit zou vrijgelaten kunnen worden hoopten we haar dit jaar nog eens terug te zien, maar ze is dus overleden ongeveer op het moment dat we naar Costa Rica vertrokken.  Xai is 15 jaar geworden.  Rust zacht lieverd.

Na onze lunch rijden we naar Punta Uva.  Hier vind je prachtige stranden en helderblauw water.  Bij kalm weer is het water hier glad als een spiegel, vandaag spelen de golven in de branding.  De afgelopen jaren zijn er langs die afgelegen stuk kust heel wat zaakjes bijgekomen, maar toch kan je hier nog veel mooie rustige plekjes vinden.

We laten Iris achter bij een strandbar op het mooie goudgele strand, want Robbie en ik moeten om 15u bij het Ara Project zijn.  Iris heeft dit al een aantal keer bezocht maar ze heeft het ons aangeraden en leent ons haar auto om het steile stuk de berg op te rijden.  Ara Manzanillo werd opgericht om de populatie van de groene ara in dit deel van Costa Rica te herstellen.  Door ontbossing (voornamelijk voor bananenplantages), verlies van habitat en huisdierenhandel waren er op een gegeven moment eind jaren negentig bijna geen groene ara’s meer.  Momenteel is de populatie van deze iconische vogel in Costa Rica opnieuw gestegen tot 300 a 400.  Wereldwijd zijn er slechts zo’n 3000.  De soort is dus nog steeds sterk bedreigd maar dankzij initiatieven zoals dit is er wel verbetering.  Eén van de redenen dat ze met uitsterven bedreigd waren is zoals hierboven genoemd de ontbossing.  Met name het verdwijnen van wilde amandelbomen is een heel groot probleem.  Niet alleen omdat ze de amandelen eten, maar ook omdat ze hun nesten bouwen in de amandelbomen.  De gids vertelt ons hoe ara’s hun nesten bouwen: de takken van amandelbomen zijn zwak en wanneer ze zwaar doorbuigen door het gewicht van de amandelen, breken ze uiteindelijk af.  De holte die daardoor ontstaat wordt door de ara’s gebruikt om een nest te bouwen.  Door het verdwijnen van de amandelbomen vermindert ook de populatie.  Ara’s zijn namelijk luie vogels, en ze hebben geen zin om helemaal op eigen houtje een nest te bouwen.  Ara Manzanillo heeft artificiële nesten gebouwd van plastic containers.  De containers hebben een opening die net groot genoeg is voor een ara, maar klein genoeg zodat natuurlijke vijanden er niet in kunnen om de eieren te roven.  

Je kan het voedermoment van de ara’s elke dag meemaken van 15u tot 16u.  Je moet wel op voorhand reserveren en de  verkoop van de tickets gaat natuurlijk volledig naar het project.

Wij zijn erg onder de indruk.  Na een korte uitleg van de gids wandelen we een heuvel op tot we bij een platform komen.  Hier strekt de jungle zich tot in de verte uit.  Je ziet in de bomen een aantal voederplanken hangen.  Op deze planken worden dingen gelegd die wilde ara’s in de natuur eten.  Dus geen plakjes fruit, maar vooral ongepelde amandelen en andere zaden, het normaal dieet van een ara. Op die manier is het makkelijker om de dieren uiteindelijk terug volledig wild te laten worden.  We staan met ongeveer een 15-tal mensen op het platform en iedereen is muisstil en onder de indruk.  De imposante kleurrijke vogels komen van overal aanvliegen en cirkelen gracieus van boom naar boom.  Het enige geluid dat je hoort is het geruis van hun vleugels en hun luid gekwetter.  Het is niet uit te leggen hoe prachtig dit is.  

Helemaal overdonderd pikken we Iris terug op aan de bar.  Ze vertelt ons dat ze de hele tijd een kerel aan haar been heeft gehad die haar probeerde te versieren.  Ze scheepte hem uiteindelijk af door te zeggen dat ze een vriend had, genaamd Carlos. We zien hem later hetzelfde proberen bij een ander meisje, dat verveeld naar zijn praatjes luistert.  We drinken samen met Iris nog iets en wanneer we vertrekken zwaait hij en roept: Ciao Iris! En dan naar Robbie: Ciao Carlos!  Ik weet niet wie hij dan dacht dat ik was 🙂

Woensdag is onze laatste volledige dag, en eindelijk krijgen we nog eens een dag met volop zon.  Het is een cadeautje!  ’s Ochtends pikken we Jen op (de dogsitter van de buurt), ze heeft een massage geboekt bij Pure Jungle Spa in Puerto Viejo en heeft geen vervoer.  Iris, Robbie en ik brengen haar erheen.  Carol zal haar later weer oppikken en dus hebben wij drieën tijd voor wat beachtime.  Er loopt een trail door het bos langs de stranden en we vinden uiteindelijk een mooi stukje strand om wat te zonnen en te zwemmen.  We genieten heel bewust van deze momenten, want we gaan ze missen.  Het water van de zee is zo lekker warm en toch verfrissend.  Dit gaan we een tijdje niet meer hebben.  We pikken onderweg nog een heel bijzonder souvenir op bij Tasty Waves.  De zaak is vandaag gesloten, maar Bryton heeft een heel leuk aandenken klaargezet om in onze buitenbar thuis te zetten. Een uniek stukje en iets dat we heel erg gaan koesteren.

We wandelen later terug en lunchen bij Grow, een tof restaurantje met zicht op zee waar alles op de kaart vegetarisch of vegan is. En, klein detail: ongelooflijk lekker!  We toasten met paarse gin tonics en lachen om het feit dat de barman op Jack Sparrow lijkt, maar dan wel de versie “van den Aldi”, en we genieten van elke hap op ons bord, en van elk moment, want de klok tikt genadeloos.

’s Avonds gaan Robbie en ik nog even wandelen aan het strand en daarna gaan we een laatste keer een hapje eten met de buren erbij, bij Bananas, een leuk restaurantje vlakbij.

Donderdagochtend worden we zoals gewoonlijk wakker voor 5u, want dan beginnen de brulapen te roepen.  Meestal blijven we dan nog een half uurtje soezen, maar deze keer trekken we snel iets aan en glippen stilletjes naar buiten om de natuur te horen ontwaken. Deze geluiden zouden we nooit beu kunnen worden!  Na een kop koffie gaan Robbie en ik alleen met Carol en de honden wandelen.  

Iris’ IPhone doet niks meer en dat is een probleem. Ze hoopt het natuurlijk zo snel mogelijk opgelost te krijgen.  De dichtstbijzijnde computerwinkel is in Puerto Viejo dus terwijl wij Bia meenemen voor een wandeling (Kira wil alleen mee als Iris ook gaat), gaat Iris naar Puerto, in de hoop dat ze op tijd terug is zodat we nog afscheid kunnen nemen, want om 13u worden we opgepikt om naar San Jose te gaan.  I

Gelukkig komt alles goed.  Iris is op tijd terug en heeft als verrassing nog een superlekkere take away lunch bij van Rios, een vegan foodtruck in Puerto Viejo, én een fles bubbels voor ons afscheid.  Cava is hier helemaal niet zo “normaal” als bij ons dus het maakt het extra feestelijk.  Hoewel feestelijk misschien niet het goede woord is, want nu het einde in zicht is beseffen we wel dat we alles hier alweer gaan missen.  

Het luid ontwaken van de natuur, de vroege koffie en de wandelingen met de hele roedel honden, de vruchtensapjes met of zonder kokosmelk, de lekkere etentjes en zelfgekookte maaltijden met exotische ingrediënten, de palmbomen in de tuin en het ophangen van de kerstversiering, het bezoeken van plekken die zo vertrouwd zijn en het ophalen van herinneringen, het kijken naar de twee katten, Patas en Simon, die zo prachtig zijn samen, kopjes gevend en hun staarten in elkaar verstrengeld, de indringende blik in de blauwe ogen van dat bijzonder hondje Kira, en de eindeloze energie van die lieve groot uitgevallen puppy Biatriz… en last but not least zullen we Iris missen.  Een vriendin die we hier 11 jaar geleden leerden kennen en die intussen de moed had om helemaal alleen naar hier te verhuizen en erin slaagt om hier een klein paradijsje op te bouwen.  Heel veel respect daarvoor.  Iris als je dit leest: wat je doet doe je goed, twijfel daar niet aan.  The universe has your back.  En net zoals wij heb jij ook goede buren én verre vrienden, dat is iets om te koesteren.

Ik schrijf deze blog op onze eerste vlucht van San Jose naar Houston, alles nog vers in het geheugen.  Tegen de tijd dat jullie dit lezen zijn we alweer thuis.

We keren voldaan terug naar België.  We stoppen met pijn in het hart onze flipflops in de koffer en maken ons klaar voor de winter.  Maar we denken aan de kerstboom die staat te fonkelen en de gezelligheid die ons wacht.

En aan onze lieve poezen Pixie en Miw, die we alles zullen vertellen over de lieve malle dieren die we ontmoet hebben.

Over een hond die zo groot was als een paard, maar met een hartje zo klein en zo zacht als een lychee.  Over een hond zo zwart als de nacht en een batterij die nooit leeg raakte, en over een hond met een vacht zo wit als sneeuw en ogen zo blauw als de zee in Punta Uva, over twee kleine hondjes zo stoer dat ze helemaal alleen de weg naar huis konden vinden, over twee lieve katten die samen één waren…  En onze vrienden en familie zullen we verhalen vertellen over de prachtige natuur, over de Pura Vida levensstijl, over lekker eten en drinken, en over vriendschap die grenzen overschrijdt.

Pura Vida!

Ciao x